آنــکــه در آواز حــرف آخـر اسـت

در صدا از هر کسی بی شک سر است

هایده باشد کـه روحــش شــاد بــاد

صـــد هـــزاران ســـال از او یـــاد بــاد

چهچهی دارد که بـلبـل بــی گـمـان

درقـــیـاش گـشــــتـــه زار و نــــاتـوان

هـــر زمـان آوای او آیــد به گــوش

دل شـــود شاد و پر از جوش و خروش

بــــهــتریـــن آواز ها آواز اوســـت

مـی بــرد غم از دل دشـــمـن و دوسـت

ای خـدایـــا روح او را شـــاد ســاز

جســـمـــش از غــربــت همی آزاد ساز

تا بیاید جسم و خاکــش در وطــن

گــیـــرد آرامش به خاکــش روح و تن

در سال های پس از انقلاب، ميان 1360 و 1368 و شايد به سبب ترانه های غميادانه (نوستالژيک) وطنی که می خواند، روز به روز بر شمار طرفدارانش در بيرون از ايران افزوده می شد، هر چند که در خود ايران نامش حتی از فهرست کتاب های مرجع زدوده شده بود.
از همين روی برای يافتن زندگينامه دقيق او سر در هر منبع موسيقائی فرو برديم که در اين سال های اخير تعدادشان نيز زياد شده است. چيز دندان گيری نصيب مان نشد. مثلا زاد روزش و زندگی پيش از خوانندگی اش را در اين منابع نيافتيم، ولی در همه آن ها به "تحقير" و تکرار آمده که نام اصلی اش "سکينه دده بالا" بوده است. گويی نام می تواند تعيين کننده کيفيت صدای او بشود!
هايده از سال 1345 فراگيری موسيقی و آوازخوانی را نزد موسيقيدان معروف علی تجويدی آغاز کرد. تجويدی در ميان آهنگسازان ايرانی، معروف شده است به "کاشف صداهای ناب"! البته صدا ها راکشف کرده، پرورش داده، معرفی کرده، ولی چند صباحی نگذشته که آن ها را از دست داده است. يا خودشان به راه ديگر، غالبا راه کاباره، رفته اند و يا "رنود" آنها را از او به غنيمت گرفته اند. هايده به گمان از آخرين کشفيات درخشان تجويدی باشد. شانسی که هايده آورده، اين بوده که تجويدی آهنگ تازه ای را در "مخالف سه گاه" و در پيوند با شعری برانگيزاننده از "رهی معيری" آماده اجرا داشته است. اين ترانه با زير و بالاهايی که دارد، معرف دقيقی برای صدای گسترده و پر توان هايده شده و صدای هايده نيز متقابلا ترانه "تجويدی - معيری" را تاثير بيشتر بخشيده است.
متن اين ترانه که "آزاده" نام دارد، آخرين کار موسيقائی " رهی معيری" است که در تب بيماری آن را سروده و کمتر در يک سال پس از آن، در آبان ماه سال 1347 درگذشت.
ترانه آزاده با صدای هايده، آهنگ از علی تجويدی با شعر رهی معيری
هايده، سر انجام، در سال 1368 در شهر سانفرانسيسکو، به سکته قلبی درگذشت
تجويدی خود در يک گفتگوی راديويی در شرح ساخت و پرداخت "آزاده" گفته است که رهی پس از آن که نيمی از ترانه را ساخنه، بيمار شده و بر اساس حالاتی که به خاطر آن کسالت در وجودش بوده، بقيه را با سوز و حال بيشتری تمام کرده است.
ترانه نشان می دهد که رهی، در بستر مرگ به تنها چيزی که برايش باقی مانده بود، می نازيده است به آزادگی:
- "يارب چو من افتاده ای کو؟ / افتاده آزاده ای کو؟/
تا رفته از جانم برون، سودای هستی/ آزاده ام، آزاده از غوغای هستی/
گلبانگ مستی آفرين/ هم چون رهی سر دادهام من/
مرغ شباهنگم ولی/ در دام غم افتاده ام من/
خندان لب و خونين مگير/ مانند جام بادهام/ آزاده ام من!..."
تجويدی در گفتگويی که با او داشتم گفت: "آزاده را هيچ خواننده ديگری نمی توانست چون هايده با چنين وسعت صدايی بخواند ... هايده با خواندن اين ترانه و چند ترانه ديگر که من به او دادم، توانست تحولی در ترانه خوانی و آواز خوانی ايجاد کند و تاثيرات تازه ای در موسيقی سنتی به وجود بياورد..."

برای دریافت عکس های بـیشتر به گالری وبلاگ سری بزنید

ادامه در ادامه ی مطلب  

همــان طور که میدانید وبلاگ هواداران بانو هایده مدتی بود که بروز نمیشد از این رو طی تصمیماتی که تیم مدیریت وبلاگ در جلسه ای داشتند ، قرار بر این شد که این وبلاگ بار دیگر شروع به کار کند و با مطالبی بیشتر و پر مایه تر در خدمت دوستداران و هواداران بانو هایده باشد . از دوستداران وبلاگ هواداران بانو هایده تقاضا میشود تا برای همکاری با این وبلاگ در خبرنامه عضو شوند تا از اخبار و بروز شدن سایت برخوردار و مطلع شوند . دوستانی هم که توانایی و علاقه ی نویسندگی در این وبلاگ را دارند میتوانند در کامنت ها ( بیان دیدگاه ها )  آدرس الکترونیکی با ذکر مشخصات خود را بدهند تا در کمترین زمان با آنها تماس گرفته شود . از یکایک عزیزانی که در این مدت به ما ابراز محبت داشتند هم تشکر میکنیم .

برای دریافت عکس های بـیشتر به گالری وبلاگ سری بزنید